Herfst in Europa

Voor je het weet is het oktober geworden. Er blijkt geen geld te zijn om de Zuidas van Amsterdam verder te ontwikkelen en de Oehoe is in Duitsland uitgeroepen tot vogel van het jaar 2006. Dat was in 1981 de Zwarte Specht, in 1995 de Nachtegaal en in 1997 de Bonte Specht. Van het kinderboek ‘Pluk redt de dieren’ van A.M.G. Schmidt zijn er dit jaar al 100.000 exemplaren verkocht – alleen Potter doet zoiets na – en het cultuurbudget van Frankrijk is 4,9 % gestegen. In Nederland is 40% meer gespaard door de huishoudens, waardoor er momenteel bijna 200 miljard euro op de bank staat. De Betuweroute heeft een meevaller in 2004 van 117 miljoen. Kerry heeft een lichte voorsprong op Bush, maar die laatste gaat de natie toespreken. Tony Blair heeft het aan zijn hart, Guy Verhofstadt aan zijn ribben. Minister De Geus voorziet 2 miljoen kanslozen over 10 jaar maar blijft zelf toch aan.
De vraag is dikwijls gesteld, hoeveel informatie kunnen wij aan?
De gesprekken met Turkije over de toetreding tot Europa kunnen starten. Het Internationaal Literatuurfestival Den Haag, Winternachten, kondigt voor 2005 alvast aan dat de tiende editie van Winternachten, van 20 tot 22 januari 2005, veel aandacht zal geven aan Turkse literatuur. Schrijvers uit Turkije en in Nederland wonende schrijvers van Turkse afkomst, krijgen een prominente plaats in het programma. Begin december wordt het festivalprogramma bekendgemaakt. President Chirac kondigt een referendum aan over het onderwerp van de toetreding. Nederland krijgt misschien ook een referendum, want links is het aan het eens worden, alleen de wet op het referendum wordt afgeschaft! In Basel hielden ze indertijd een referendum over de aanschaf van twee Picassos. Dat waren nog eens inspraken. Ze hangen er nog steeds die Picassos, in het Kunstmuseum. Die Zwitsers! Mooi vakantieland.

Jeroen doet het

Ir. Jeroen de Vries, opleidingsdirecteur Tuin- en Landschapsinrichting van Hogeschool Larenstein en hier rechts op de foto betrapt met onze redacteur, is gekozen tot president van the European Council of Landscape Architecture Schools (ECLAS). De Vries is ook jarenlang bestuurslid van de NVTL geweest en bekend als de enige man in Europa die zoveel belooft te zullen doen dat iedereen denkt dat het niet zal gebeuren terwijl het natuurlijk allemaal juist wel gebeurt. In China schijnt nog één zo’n man te zijn.
De verkiezing van De Vries vond plaats tijdens de 14de ECLAS-conferentie, die afgelopen september in Noorwegen werd gehouden. Aan de conferentie namen 97 academici uit 21 verschillende landen deel. De Vries is sinds oktober 2001 directeur van de opleiding Tuin- en Landschapsinrichting van hogeschool Larenstein in Velp. Daarnaast werkt hij als adviserend landschapsarchitect, voornamelijk in samenwerking met de DG Groep in Boskoop.
ECLAS, waaraan 67 hogescholen en universiteiten verbonden zijn, heeft als doel het onderwijs en onderzoek in de landschapsarchitectuur in Europa te bevorderen. Zij doet dit door het versterken van de contacten en de dialoog tussen het werkveld, het hoger onderwijs en onderzoekers in de landschapsarchitectuur. Landschapsarchitectuur bestaat uit landschapsplanning, landschapsontwerp en landschapsmanagement. Het landschap dient hier te worden verstaan als zowel het stedelijk landschap als de rurale gebieden.
Speerpunten van ECLAS voor de komende jaren zijn het geven van adviezen over inhoud en kwaliteit van het hoger onderwijs voor landschapsarchitectuur in het kader van het Bologna-verdrag, een Europese onderzoeksagenda en opzet voor PhD programma’s en een wetenschappelijk Journaal voor Landschapsarchitectuur. Wij weten niet wat dat allemaal betekent maar Jeroen de Vries gaat het ongetwijfeld oplossen.

Fast Images

Wij mensen houden van reizen en reizen met de trein is al helemaal bijzonder. Op vrijdag 8 en zaterdag 9 oktober 2004 organiseert Atelier HSL onder de titel Fast Images, High Speed and Public Space een tweedaags symposium. Het symposium vindt plaats in het voormalige TPG-gebouw (u weet wel, de tijdelijke locatie van het Stedelijk Museum Amsterdam naast het station). Tijdens het symposium staat de cultuurmaatschappelijke context van het netwerk van de Europese hogesnelheidslijnen centraal. Sprekers uit verschillende disciplines gaan uitgebreid in op de veranderende rol en de gevolgen van het (trein)reizen in de 21ste eeuw. De lezingen worden afgewisseld met presentaties van projecten door beeldend kunstenaars, vormgevers en (landschaps)architecten.
Het symposium is onderverdeeld in vier dagdelen met elk een eigen thema. De thema's die worden aangesneden zijn achtereenvolgens:
Mapping, waarin nader wordt ingegaan op cartografie, navigatie en individuele ruimtelijke oriëntatie in relatie tot nieuwe digitale technieken. Het thema HST-Network heeft betrekking op de invloed die het netwerk van hogesnelheidslijnen zal hebben op het gebied van ruimtelijke ordening en de geografische spreiding van sociaal-economisch en artistiek potentieel in Europa. In Het veranderende landschap wordt belicht op welke wijze het landschap wordt ervaren vanuit een (hogesnelheids) trein en hoe de sensatie van reizen met de trein wellicht geoptimaliseerd kan worden door landschappelijke ingrepen. Binnen het thema Het station als paradox wordt stil gestaan bij de bijzondere status van stations, de vluchtige ontmoetingen tussen vertrekkende en aankomende reizigers maar ook de ontmoetingsplaats van mensen uit verschillende culturen en verschillende reisritmes.
De lezingen worden verzorgd door Victor Burgin (UK), LUST (NL), Constance Fleuriot (UK), Luuk Boelens (NL), Kai Vöckler (D), Benno Barnard (NL), Lex Toet (NL), Noël van Dooren (NL), Marc Augé (F), Agalia Konrad (A) en Tom Frantzen (NL).
De lezingen en presentaties worden afgewisseld met films en video’s. U vindt het definitieve programma op: www.atelierhsl.nl. Kosten bedragen 15 euro, studenten slechts 10 en aanmelden doet u via bureau@atelierhsl.nl.

Strange Messenger

Kent u nog Patti Smith (Chicago, 1946), de punkster? Zij exposeert tot en met 21 november in het Prentenkabinet van Museum Booymans Van Beuningen in Rotterdam. Meer dan zestig werken op papier, recente foto's en originele manuscripten geven een goed beeld van haar oeuvre dat meer dan 30 jaar beslaat.
Centraal staat een serie grootschalige tekeningen, ontstaan als reactie op de terroristische aanvallen van 11 september 2001. Een krantenfoto van één van de vernietigde wolkenkrabbers van het World Trade Center deed haar aan Pieter Bruegel's Toren van Babel denken. Dit bijbelse verhaal – een beschrijving van de menselijke overmoed – vormde eerder het uitgangspunt voor haar gedichtenbundel Babel, gepubliceerd in 1978.
Hoewel Smith vooral beroemd is geworden met haar muziek en poëzie, zijn haar tekeningen in diverse musea tentoongesteld. Zij zijn onder meer opgenomen in de collectie van het Museum of Modern Art in New York. Reeds aan het eind van de jaren zestig moedigde een intieme vriend van Smith, de fotograaf Robert Mapplethorpe, haar aan om te gaan tekenen – zelfs voordat zij zich had toegelegd op schrijven en componeren.
Wat kenmerkend voor haar tekeningen schijnt te zijn, die onder meer geïnspireerd zijn door William Blake en Antonin Artaud (Theater van de wreedheid), is de dunne, krachtige lijn en het zachte kleurgebruik. Smith combineert veelvuldig beeld met woord. Gaat het aanvankelijk om cartooneske tekeningen met korte aanduidingen die vooral een toelichtende functie lijken te hebben, in navolgende decennia maken tekstfragmenten een integraal onderdeel uit van het werk.
De tekeningen worden dan zelfs helemaal opgebouwd uit passages die zij ontleent aan eigen geschriften en die van andere auteurs. Het schrift dat soms geheel uiteenvalt en soms lijkt op te lossen. Heel kwetsbaar lijkt het en van een grote schoonheid.
Smits debuutalbum Horses kwam uit in 1975. Het album dat geproduceerd was door John Cale, maakte van Smith een bekende rockdichteres. Het album Easter (1978) gaf haar wereldfaam. In 1979 onderbrak zij haar carrière tijdelijk met de elpee Wave en verhuisde van New York naar Detroit. Bijna 10 jaar later beleefde Smith haar comeback met Dream of Life, die ze opnam samen met haar echtgenoot, MC5 gitarist Fred Smith. Sindsdien heeft ze verschillende platen uitgebracht, waarin ze rockmuziek combineert met politiek getinte poëzie.
De tentoonstelling, die eerder te zien was in onder andere Pittsburgh, Philadelphia, München en Ferrara, is tot stand gekomen in samenwerking met het Andy Warhol Museum, één van de vier Carnegie musea in Pittsburgh. Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus met als titel Strange Messenger: The Work of Patti Smith, uitgegeven door het Andy Warhol Museum.

De schoonheid van de Oriënt

Vorige week nog was TV5 24 uur in Damascus. We zijn duidelijk weer in de Romantiek aanbelandt waarin het exotische, het verre, het oosterse en het onbekende in de belangstelling staan. Misschien heeft de vage angst door onbekendheid voor de moslimwereld daar veel mee te maken. In elk geval lijkt de moslimkunst een goede en directe manier om in contact te treden met die onbekende wereld.
Met deze tentoonstelling vertelt de Kunsthal Rotterdam over de mythen en realiteit van de Arabische wereld, en laat een veelomvattende en fascinerende wereld zien.
"De kashba van Algiers heeft alles: alle elementen van de architectuur tonen een onmetelijke gevoeligheid en bewustzijn voor menselijke maat, behoeften en verlangen." Met dit statement droeg Le Corbusier zijn grote waardering uit voor de architectuur van de Oriënt. Vele hedendaagse architecten en vormgevers delen zijn fascinatie en laten zich inspireren door de Arabische wereld.
De tentoonstelling laat de diversiteit zien van huiselijke taferelen van Marokko en Syrië tot het Arabische schiereiland – van de nomadententen van de Toeareg en bedoeïenen tot de Marokkaanse kashba; van huizen met binnenplaatsen in steden als Marrakech, Damascus of Cairo, tot gebouwen van twintigste-eeuwse architecten als Hassan Fathy, Elie Mouyal en Abdelwahed El-Wakil.
Modellen en gereconstrueerde interieurs laten de bezoeker verschillende huistypes ervaren. Daarnaast geven huiselijke objecten zoals keramiek, textiel, huishoudelijke gebruiksvoorwerpen en architectonische elementen een impressie van het dagelijkse leven en gebruiken.
Speciaal voor de tentoonstelling zijn foto’s en films geproduceerd die een document vormen over het huiselijke leven dat vrijwel onbekend is voor buitenstanders. Onder de wassende maan geeft inzicht in een onbekende rijkdom van de Arabische wereld waar de privé-sfeer traditioneel wordt beschermd tegen vreemdelingen.
De schoonheid van de Oriënt loopt van 9 oktober 2004 t/m 9 januari 2005 in de Kunsthal Rotterdam en is tot stand gekomen in samenwerking Vitra Design Museum, de Aga Khan Trust for Culture, Genève, en de Fondation Arabe pour L'Image, Beiroet.

Anders op de foto

Het Kröller-Müller Museum en de Arnhemse kunstenaar Mamabart presenteren in de herfstvakantie een bijzondere fotografieworkshop voor kinderen. De workshops zijn speciaal voor het Kröller-Müller Museum bedacht en bedoeld voor kinderen van 7 tot 12 jaar. Ze worden georganiseerd op woensdag 20 en 27 oktober en zaterdag 16, 23 en 30 oktober van 14.00 tot +/-16.00 uur in het Kröller-Müller Museum. De kosten bedragen 4 euro. Een geldig entreebewijs voor het Nationale Park De Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum is nodig. Opgeven gaat gemakkelijk per email op information@kmm.nl, o.v.v. workshop Mamabart of telefonisch (0318-591241).
Mamabart is de artiestennaam van Bart Rouwen (1975). Kinderen die het leuk vinden om foto’s te maken zijn bij hem in goede handen. Dit worden natuurlijk niet zomaar foto’s. Mamabart laat zien hoe je met normale voorwerpen (zoals een koffiekopje) bijzondere foto’s kunt maken. Die foto’s maken de kinderen zelf, met één van de camera’s van de kunstenaar. De mooiste foto wordt later opgestuurd. Per workshop kunnen 15 kinderen meedoen. Ouders of begeleiders hoeven zich in de tussentijd niet te vervelen. Momenteel zijn er in het museum vier tentoonstellingen te zien: De favorieten van Helene, Dier op papier, De Britten en vrije ruimte/another space. Uiteraard is er in het Nationale Park ook genoeg te beleven, bijvoorbeeld een fietstocht op gratis witte fietsen, wild kijken of een bezoekje aan het Museonder.

Aerial photographs

Meer dan 5,5 miljoen luchtfoto’s uit de tweede wereldoorlog staan verzameld en zijn toegankelijk op www.evidenceincamera.co.uk. Leest u even mee.
Evidenceincamera has been created by The Aerial Reconnaissance Archives (TARA) at Keele University. Our aim is to make the aerial reconnaissance photographs, deposited by the UK Ministry of Defence at TARA, accessible via the internet. For the first time you can access 5.5 million photographs taken over occupied Western Europe, by the Allies during World War II. Work is continuing to make millions more photographs taken throughout the world during World War II and later conflicts, accessible.
During World War II photographic reconnaissance played a major part in the intelligence war. The advanced photographic techniques developed gave intelligence officers the ability to view the enemy's activities in 3D, and make highly accurate assessments. Discover a new way of looking at our history and our future at evidenceincamera.