Alle tijd van de wereld

Ach, die heerlijke tijd in oktober, die wij met een zo denigrerend woord herfstvakantie zijn gaan noemen. Het is geen herfst, het is Indian summer en het is geen vakantie, het is studietijd. Het leven wordt in deze periode weer overzichtelijk want er zijn drie soorten mensen waartoe men kan behoren. Zij die gaan reizen en op zoek gaan; ten tweede zij die thuis blijven en in de boeken en de kunsten duiken en ten slotte zij die doorwerken en in de rust van de afwezigheid van de twee eerste groepen het werk in zijn volmaaktheid kunnen afmaken. Nee, het woord herfstvakantie moeten wij schrappen. Dat is meer iets voor de kinderboekenweek.
Deze editie is wat vroeger dan gebruikelijk, omdat u er misschien nog een suggestie uit kunt meepikken voor de komende dagen. Antwerpen staat deze Golflengte een beetje centraal. Dat is niet zo bedoelt, dat komt door de activiteiten van de inwoners van de Sinjorenstad zelf. Het loont de moeite daar enkele dagen naar toe te trekken. Laatst schreven Henk Dijkman en ik nog een Terra Architectura vol over deze stad, zo rijk als zij is aan activiteiten en initiatieven.
Hopelijk hebt u deze dagen ook wat de tijd voor uzelf. Geniet van de rust en van het genieten zelf. De volgende Golflengte verschijnt na de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Rijksmuseum aan de Schelde

Sinds december 2003 vindt de grootste renovatie plaats in de geschiedenis van het Rijksmuseum Amsterdam. Tijdens deze verbouwing streeft het Rijksmuseum er naar om de vaste collectie te blijven tonen aan een zo groot mogelijk publiek. Daartoe blijft het museum enerzijds zelf gedeeltelijk open met een grootse presentatie van topstukken uit de Gouden Eeuw onder de titel De Meesterwerken. Anderzijds presenteert het Rijksmuseum in tien musea in Nederland, België en Duitsland delen van zijn collectie in langdurig bruikleen voor de duur van de verbouwing.
Sinds 9 oktober schittert een selectie 16de- en 17de-eeuwse schilderijen uit de verzameling van het Rijksmuseum Amsterdam in de zalen van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen.
Onder de noemer 'Rijksmuseum aan de Schelde' worden indrukwekkende en verfijnde naakttaferelen van maniëristen getoond, zoals de hier afgebeelde Lot en dochters van Hendrick Goltzius. Verder schenkt de tentoonstelling aandacht aan de schilders van licht en donker, beïnvloed door Caravaggio. De Amsterdamse werken zullen schilderijen ontmoeten uit Antwerps bezit. De omarming van maniërisme en caravaggisme was erg vruchtbaar voor de verdere ontwikkeling van de barokschilderkunst in de lage landen. Deze ontmoeting tussen Noord en Zuid vormt een niet te missen evenement, in plaats van dat eeuwige Nederland versus België, dat helaas bij de opening weer eens uitgebreid aan bod kwam. Over de eigen collectie van het Museum vindt u een uitgebreide plattegrond en beschrijvingen op http://museum.antwerpen.be/kmska plus het adres, en de prijs, en de tijden, en wie gratis mag.

De terp, terug van weggeweest?

U las het misschien al in de Nederlandse dagbladen, Rijkswaterstaat (eigen foto) wil samen met de markt ideeën uitwerken voor het wonen op terpen van schone en verontreinigde bagger. Naast technische en landschappelijke aspecten wordt de markt ook gevraagd mee te denken over de maatschappelijke acceptatie van terpen van bagger. Met de competitie zijn prijzen te verdienen van 2.000 tot 100.000 euro. Naast de ideeënvorming, wil Rijkswaterstaat in 2005/2006 ook daadwerkelijk ervaring opdoen met de bouw van een ‘pilotterp’ (met dit belachelijke woord bedoelen ze waarschijnlijk een proef). Hiervoor is een locatie nodig waar een terp van 25.000 m³ bagger gebouwd kan worden.
In de Nederlandse delta sedimenteert jaarlijks ongeveer 10 miljoen kuub zoete bagger. Voor het behoud van de functies van de waterwegen (waterafvoer, natuur en scheepvaart) moet deze hoeveelheid weer gebaggerd worden en een bestemming krijgen. In de praktijk wordt echter onvoldoende gebaggerd waardoor er allerlei maatschappelijke problemen ontstaan. Daarnaast moeten er om de bescherming tegen water blijvend te garanderen, extra maatregelen getroffen worden. Waarom combineren we beide uitdagingen niet, dachten ze bij Rijkswaterstaat, en bouwen we in Nederland onze nieuwe woonwijken niet boven maatgevend hoogwater en brengen we de terpen van vroeger, uit de tijd voordat er dijken waren, weer terug in het landschap? Nieuw hoogland in laagland.
Met het oog op bovengenoemde problemen is het idee ontstaan terpen van baggerspecie te realiseren.
De voorwaarden voor deelname aan de ideeëncompetitie en andere informatie zijn beschreven in de leidraad. Deze kan via de link www.waterinnovatiebron.nl gedownload worden.
Inzendingen voor 6 januari 2005, dus de kerstvakantie kan er ook nog bij.

Garten für Verliebte

Gegenstand des internationalen Ideenwettbewerbes in den Gärten von Schloss Trauttmansdorff in Meran/Südtirol ist die Entwicklung einer Idee für die Gestaltung eines neuen Gartenbereiches mit dem Thema 'Garten für Verliebte' (siehe Ausschreibungstext Teil B). Dabei können gartenarchitektonische, landschaftsplanerische, künstlerische, literarische, akustische, lichttechnische u.a. Mittel eingesetzt werden. Die Idee soll die Verwendung von belebten und/oder unbelebten Materialien beinhalten. Es müssen in jedem Falle Angaben zur Bepflanzungsstruktur (Linienführung, Modellierung, Höhenverteilung, Formen, Farbverteilung und jahreszeitliche Aspekte) geliefert werden.

Der Auslober erwartet von den Teilnehmern eine ideenreiche Auseinandersetzung mit der Aufgabe und hofft, aus diesem Wettbewerb in konzeptioneller Hinsicht aussagekräftige Vorschläge für die Gestaltung des 'Gartens für Verleibte' zu erlangen. Die prämierte/n Idee/n sollen die Gärten von Schloss Trauttmansdorff mit einer zusätzlichen Attraktion bereichern.
Aanmelden bij Karin.Kompatscher@provinz.bz.it of downladen van alle stukken, tekeningen en foto’s via www.trauttmansdorff.it.

Derrida is dood

Met groot verdriet vernamen wij dat de Franse filosoof Jacques Derrida vorige week is overleden. Derrida, één van de meest invloedrijke filosofen van de laat-20ste eeuw, leed aan alvleesklierkanker. Hij werd 74.
Derrida gaf de voorkeur aan het gesproken woord boven het geschreven woord, omdat in de dialoog zowel spreker als toehoorder aanwezig zijn. Daarin lag Derrida's verlangen om aanwezig te zijn. Daar moet wel bijgezegd dat zijn geschreven woord niet makkelijk was om te lezen en zijn critici hem dat ook verweten. Nu is dus ook de spreker heen, en blijven wij als lezers eenzaam achter.
Zijn denken was dat van de 'deconstructie’, hetgeen voor iedere ontwerper zeer interessant blijkt. Men kiest niet eerst een standpunt, om vervolgens van daaruit het klassieke ontwerpen (denken) aan te vallen. Deconstructie duikt in denkconstructies. Deconstructie graaft als een mol gangen door de denk- en ontwerpsystemen en methodes en utopische perspectieven. Deconstructie grijpt de verbindingsschakels aan die een stelsel bijeenhouden. En dat is een maranenstrategie, een uit opportunistische overwegingen gekozen manier om te overwinnen.
Derrida geloofde niet dat woorden een eigen betekenis hebben, maar hun inhoud ontlenen aan de context, aan de woorden waartussen zij zich bevinden. Hoe geruststellend is het om te denken dat de dingen of ervaringen zo hun eigen zin en betekenis hebben. Tekens en woorden lijken dan niet meer dan uiterlijkheden voor de betekenis. Op zich zijn die niet wezenlijk. De betekenis van een woord lijkt onafhankelijk van de klank of de schrijfwijze van dat woord. Of je nu 'cat’, of 'chat’ of 'kat’ zegt en schrijft, de betekenis blijft immers hetzelfde. Maar is dat zo? Bestaat er wel zoiets als een 'zuivere betekenis’ van dingen en ervaringen? Nee, want we hebben nieuwe woorden nodig om uit te leggen wat we bedoelen.
Derrida schreef meer dan 80 publicaties. Voor hem bestond er geen absolute waarheid. Verschillende, ook elkaar tegensprekende betekenissen, beschouwde Derrida evengoed als waar. Volgens hem zijn er in de literatuur, maar ook in de kunst, de muziek en de architectuur verschillende lagen van betekenis die niet noodzakelijk zo bedoeld of misschien zelfs niet begrepen worden door de ontwerper van het werk.

Landscape Architecture Europe

For the first edition, landscape architects across Europe are requested to send in their most outstanding plans and projects by December 1, 2004. The entry of projects is free of charges.
Landscape Architecture Europe will be approximately 280 pages with 50 selected projects and a number of essays to inform and to reflect on today’s developments and trends. Landscape Architecture Europe will be published in several monolingual editions.
Landscape Architecture Europe will be published once every three years, the first edition being available in December 2005.
Landscape Architecture Europe is a comprehensive triennial publication which aims to provide a balanced and critical overview of projects and tendencies in today’s European landscape architecture scene. It will give an overview of current trends and aims to promote cross-pollination of practice, planning, design, ideas and ideals in the field of landscape architecture in Europe. Landscape Architecture Europe targets professionals, practitioners, the educational and scientific communities and will cover both intellectual and commercial developments. What is more, Landscape Architecture Europe will promote the landscape architecture profession to laymen whether clients, patrons, politicians or the interested public.
In 2002, the Foundation for the European Landscape Architecture Yearbook was established in order to promote an initiative of the European Foundation for Landscape Architecture (EFLA): the creation of a Yearbook. In 2003, the Dutch Fund for Architecture gave support.
The Foundation is represented by Meto Vroom (chairman), Joseph de Gryse, Annalisa Maniglio Calcagno, Isabel Figueras Ponsa, and Robert Holden. The Foundation has appointed an editorial board and a publisher to take care of the editorial and publishing procedures. The editorial board is formed by Lisa Diedrich (chief editor), Eric Luiten, and Robert Holden. The publication production is directed by Harry Harsema in cooperation with Birkhäuser Publishers who are also in charge of the international distribution.
The Foundation has chosen a selection jury which is composed of Michael van Gessel (chairman), Stig L. Andersson, Henri Bava, Robert Camlin, and Maria Goula. The jury will choose from the projects submitted by European landscape architects, and will furthermore be able to propose projects themselves.
Submitted projects have to be designed or realised in the period of 2001 to 2004.
Priority is given to implemented designs, in special cases entries to invited competitions can be considered. All kinds of plans are welcome: gardens, parks, public spaces, rural landscapes, town planning projects, or regional plans. The projects have to be commissioned projects. Each competitor can submit a maximum of two projects.
Entries are to consist of three pages, A3 size, five copies, featuring a text, drawings, pictures, photographs. Separately, a project data form has to be submitted (download from website, submit as pdf-file). The text has to be in English.
Should a project be selected, the editorial board will ask for further comprehensive material in printable high quality formats and for updated credit free photographs.
www.landscapearchitectureeurope.com, info@landscapearchitectureeurope.com.