Kersttijd is cadeautijd

Er is veel lariekoek in omloop. Zo zijn er zijn allerlei onderzoeken die aantonen dat het vroeger beter zou geweest zijn dan nu. Het zou verder ook zo zijn dat de mensen van tegenwoordig niet meer weten wat bijvoorbeeld de ware betekenis van Kerstmis of Pasen is. Of dat erg is moeten we ons nog maar afvragen; dat is een onderwerp voor een andere keer. De vraag is interessanter welke ware betekenis de ondervrager of enquêteur dan wel niet voor ogen staat. Hoe ver wil die in de tijd teruggaan. Naar de tijd van de eerste christenen, of daarvoor naar de Romeinen, of zelfs nog vroeger tot de Germanen? Allemaal betekenissen, zoals de mensen die nu in de winkelstraat lopen ook nu weer hun eigen betekenis hebben voor het begrip.
Opvallend bij dit soort enquêtes of semi-wetenschappelijke stellingen is dat zij zich beperken tot slechts de grote items zelf en dat is op zichzelf beschouwd een nog grotere armoede dan wat ze proberen te bewijzen. Is het niet belangrijker dat de hedendaagse mens de begrippen verloren zou zijn die leiden naar die hoogtepunten, dus de inhoud van de tijd die leidt naar bijvoorbeeld Kerstmis of Pasen. Wat zou de uitslag zijn van de enquête naar de betekenis van de adventstijd? Weet de gemiddelde mens nog wat dat inhoud, hoe lang dat duurt, waar het toe leidt, wat men doet? De vraag kan evengoed gesteld worden of men dat vroeger dan wel wist en of dat niet een formeel opgelegde zaak was. De advent (hetgeen afstamt van adventus, aankomst of nadering) duurt vier weken en begint op de vierde zondag voor Kerstmis (het begin van het kerkelijk jaar) en duurt tot Kerstavond. Kinderen krijgen een adventskalender met voor elke dag een 'deurtje' dat zij bij het opstaan mogen openen en waar iets lekkers achter verstopt zit. Voor de volwassenen zat daar vroeger een christelijke spreuk achter, maar dat is minder leuk. In Duitsland wordt thuis een adventskrans met vier rode kaarsen neergezet, dat is gemütlich. De eerste kaars wordt op adventszondag aangestoken en elke zondag erna wordt er een kaars extra aangestoken. Op het einde van de vier weken branden er vier lichtjes. Lijkt een goed plan, daarom sluiten we de redactiekantoren en trekken naar het Hartz-land, Europees wandelgebied avant la lettre en bezoeken er Halle en Leipzig. Sta ons toe u hele fijne dagen toe te wensen, vol tedere gedachten en veel wijsheid. Op de tweede dag van het jaar zullen we er alweer zijn met onze wensen voor het nieuwjaar.

Wedstrijden

De Eo Wijers Stichting schrijft opnieuw een prijsvraag uit in 2006, ditmaal gericht op regionaal niveau gekoppeld aan uitvoering. Zij hebben een krantje met een oplage van 10.000 laten drukken waar alles in staat geschreven en uitgelegd en welk u waarschijnlijk via een van de bekende kanalen zult ontvangen. Er staat geen website vermeld, dus dat wordt schrijven als u de uitgave wilt aanvragen en wel p/a naar het Nirov, Postbus 30833, 2500 GV Den Haag.
Een spannender wedstrijd staat voor vanavond al op het programma: Het Groot Dictee. Dit 16e Groot Dictee zal om 20u15 uur op Nederland 3 en op Canvas worden uitgezonden. Gastheer is als vanouds Philip Freriks. Hij wordt dit keer bijgestaan door de Vlaamse nieuwslezeres Martine Tange; ook treedt er dit jaar een geheel nieuwe jury aan. Voor het eerst zal het dictee ook live via internet te volgen zijn.
Net als vorig jaar is er ook weer een kinderdictee. Dit wordt vanavond al om 18u10 uitgezonden.
Het is allemaal extra spannend nu de Nederlandse kranten (nee die niet, maar dat is geen krant) de nieuwe spelling zeggen te zullen boycotten (of is het boy-cotten?). Klaar voor de televisie, pen en papier in de hand en niet schamen daarna, niemand hoeft het te weten te komen.

BVTL vierde feest

Op donderdag 24 november jl. vierde de Belgische Vereniging van Tuinarchitecten en Landschapsarchitecten (BVTL) met haar leden en genodigden het 75 jarig bestaan van de vereniging, die op 24 augustus 1930 opgericht werd en de wettelijke erkenning op 16 oktober 1935 kreeg. Meteen een dubbele verjaardag.
De centrale inkomhal van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren (Brussel) was het uitgelezen kader voor deze viering. De meer dan 175 aanwezigen hadden allemaal een moeizame tocht door de avondspits met regen achter de rug toen voorzitter Paul Beyl opende. Daarna volgde een korte toelichting omtrent de belangrijkste taken en actiepunten van de beroepsvereniging, met onder andere aandacht voor de nakende titelbescherming en de nauwere samenwerking tussen EFLA en IFLA Central Region. Secretaris Danny Swaerts lichte kort de werking van het afgelopen jaar toe, Bernard Capelle en Luc Lampaert, respectievelijke verantwoordelijken van de Franstalige en Nederlandstalige taalgroepen gaven kort uitleg over de toekomstige activiteiten binnen de 2 taalgroepen.
Ann Voets, penningmeester en voorzitter van de toetredingscommissie, verwelkomde niet minder dan 5 nieuwe BVTL-leden.
Maar deze avond zou geen waardige viering zijn zonder de verwelkoming van 4 nieuwe ereleden. Sinds het heengaan van René Pechère (2002) en René Latinne (2003), tevens oprichters van de beroepsvereniging en notoire landschapsarchitecten, had de BVTL geen ereleden meer. De statuten laten toe om leden en collegae voor hun bewezen diensten en hun inzet voor zowel het vakgebied als de vereniging, tot ereleden te benoemen. Dat werden Antoinette Timmermans, Ronald Clays, Johan D’Huyvetter en Joseph De Gryse.
Elk van de nieuwe ereleden ontving uit handen van de kersverse nieuwe leden een kristallen gedenkplaatje met een historische inscriptie uit het dagboek van de vereniging van 16 oktober 1935. De foto is van Kris Verstuyf. Lees ook het volgende item.

TA in Europa

Voor wie meer wil lezen (en zien) met betrekking tot voorgaand item is er volop gelegenheid in het nieuwe (dubbel)nummer van Terra Architectura. Niet alleen was Henk Dijkman te gast bij de BVTL, Michel Lafaille ging op stap door Brussel (op de autoloze zondag weet u nog wel van week 39) en ontdekte aan de hand van Serge Kempeneers, de directeur van het BIM (Brussels Instituut voor Milieubeheer) een nieuw park in de stad: De Tuinen van de Bloemist. Verder een artikel over de saffraan, de gouden specerij van Mund; een hommage aan Paul Klee in de stad Bern door Renzo Piano ontworpen; een fotoverslag over Stiftung Insel Hombroich: is het kunst, landschap, park of architectuur? Daarnaast legt Johan Vlug, hoofddocent tuin- en landschapsarchitectuur aan de hogeschool Larenstein uit hoe de nieuwe opleiding Tuinarchitectuur eruit zal zien. Dan gaat het in colonne door Europa: Stockalpergarten, een nieuw park te Brig in Zwitserland; Les Jardins de Château Fontainebleau in Frankrijk; op de wandel door de stad Bilbao, hoofdstad van Spaans Baskenland die er al was voor het Guggenheim gebouwd werd. En om bij de feestdagen over na te denken een essay Stilte, ruimte, leegte. Maar dan in de tuin, niet in het hoofd.
Nog onbekend met al deze inspiratie? Vraag een gratis proefnummer aan want dan maakt u kans op de bijzonder scherpe eindejaarsaanbieding die loopt tot 31 december. Bel 075-6874600 of e-mail naar info@terra-architectura.nl.

Verdwenen kunst

Hoewel Hitler bleef geloven in de eindoverwinning (sic), ontging het hem niet dat de oorlog veel gebouwen, en daarmee belangrijke kunstschatten, verwoestte. Daarom stuurde het nazi-bewind er fotografen op uit om de werken te documenteren. Het unieke fotoarchief dat zo ontstond, is nu beschikbaar op internet.
De leider van het nationaal-socialisme bracht uit voorzorg museumkunst elders in veiligheid. De stukken die niet opgeslagen konden worden, zoals fresco's, tapijten en altaren liet hij op beeld vastleggen. Van 1943 tot 1945 documenteerde het bewind kunstschatten van 480 gebouwen in Duitsland en bezette gebieden. Dat leverde 39.000 binnenopnames in kleur op, die noodzakelijk geweest zouden zijn voor eventuele restauratie van de kunststukken. Buitenopnames waren geen onderdeel van deze opdracht, waarschijnlijk omdat die al bestonden. Deze beelden zijn nu digitaal te bekijken op www.zi.fotothek.org waar men op drie manieren kan zoeken: ‘Die Suche mit einem Künstlernamen (Künstlersuche), die Suche mit einem Ortsnamen (Ortssuche) und die Mehrfeldsuche (Indexsuche) in der mit einer Kombination mehreren Kriterien gesucht werden kann. Nähere Informationen zu den einzelnen Suchen erhalten Sie unter dem Menüpunkt Hilfe.
Von einer Trefferliste oder von der Bildanzeige aus kann ein spezielles Programm (digilib) zum Zoomen der Bilder aufgerufen werden’. Wij hebben al dit schoons te danken aan het Bundesamt für Bevölkerungsschutz und Katastrophenhilfe (BBK) en de Abteilung Kulturgutschutz Tavolozza Foundation, uit München.
De fotografen hadden grote problemen met de kleurenfoto's, aldus Stephan Klingen, de leider van het archief. Ze maakten gebruik van een in 1936 nieuw geïntroduceerde methode van Agfa. De verschillen tussen het originele kunststuk en de foto waren echter zo groot, dat de filmfabrikant, de fotografen en het Duitse propagandaministerie tot twee keer toe op een grote conferentie in Wenen samenkwamen in een poging een oplossing te vinden voor het probleem. Sommige fotografen gingen na het ontwikkelen van de foto's terug naar het origineel om de werkelijke kleuren met de foto te vergelijken.
Met de 480 bezochte gebouwen waren de Duitsers nog niet eens op de helft van hun streven. Het Duitse ministerie bepaalde destijds dat de kunstschatten van ongeveer 2000 gebouwen gedocumenteerd moesten worden. Het moet een duur project geweest zijn. De kosten voor een enkele detailopname bedroegen 30 tot 35 Rijksmark. Daar kwamen nog de kosten voor steigers en belichting bij.
Het blijkt nu dat bij de restauratie van menig gebouw aardig in het wilde weg is gewerkt, nu het zogenaamde origineel ernaast gehouden kan worden.
Hierbij een voorbeeld van werk van Albrecht Dürer, Verleumdung des Apelles, een binnendedcoratie van het Altes Rathaus, Nürnberg.

Rudi Oxenaar overleden

Het Kröller Müller Museum te Otterloo deelt ons mee dat in zijn woonplaats Arnhem op woensdag 14 december jongstleden dr. R.W.D. Oxenaar, oud-directeur van het museum, is overleden. Rudi Oxenaar (1925) was een markante persoonlijkheid die gedurende een lange periode van 1963 tot 1990 op bevlogen wijze leiding gaf aan het Rijksmuseum Kröller-Müller. Met een groot gevoel voor kwaliteit en een avant-garde denken, ook internationaal erkend, realiseerde hij tijdens zijn directeurschap vele spraakmakende tentoonstellingen. Hij trok keer op keer de aandacht met grootschalige unieke kunstprojecten in de beeldentuin en gaf het museum wereldfaam met een uitbreiding van het gebouw, toonaangevend binnen de museumarchitectuur. Rudi Oxenaar was tot aan het laatste moment nauw betrokken bij de ontwikkelingen van de hedendaagse kunst en zeer gezien als lid van diverse adviescommissies in binnen- en buitenlandse musea.
Bekende tentoonstellingen waren: Americana (1975), Pier and Ocean (1980), en De Stijl (1982). Belangrijke aankopen van zijn hand zijn het neonsculptuur Window or Wall Sign van Bruce Nauman en in de beeldentuin Jardin d’émail van Jean Dubuffet en Spin Out (for Robert Smitson) van Richard Serra. Daarnaast heeft hij een indrukwekkende collectie conceptuele kunst en arte povera voor het museum bijeengebracht. Op de foto ziet u drie directeuren bij elkaar. V.l.n.r.: Dr. R.W.D. Oxenaar, Prof. Dr. A.M. Hammacher en Dr. E. J. van Straaten.