Over ‘Prachtwijken’ mochten we het al een poosje niet meer hebben en nu zijn het dus ook geen Vogelaarwijken meer. Tenminste officieel nog wel, we blijven ze zo noemen werd er van overheidswege gezegd. Ze bleef tenslotte een van ons, zei de baas van de partij die haar er net had uitgebonjourd. Maar geef toe, het klinkt een beetje naar, een beetje negatief als de mevrouw zelf er niet meer is (voor onze Vlaamse vrienden: minister Vogelaar van Wonen, Werken en Integratie [wie bedenkt dat toch] is afgezet). Maar om nou over de Van der Laanwijken te spreken ... neen, dat klinkt niet; heeft geen schwung. Tenzij je er Dom voorzet en het de Dom Van der Laanwijken zouden worden, ja dan wordt het van een heel andere orde.
Hoe moet het nou verder met deze achterstandsgebieden? Zijn die wijken nou aan het mislukken omdat ze op voorhand zo gebombardeerd zijn tot prachtwijken, tot toekomstige voorbeelden van opwaardering van achterstandsgebieden tot toplocaties waar jong en oud, zwart en wit, Afrikaan en Europeaan met elkaar gelukkig moesten worden?
Misschien wordt het net zoals met de Ecologische Hoofdstructuur. Die komt er ook maar niet en was ook op voorhand bedacht en aangekondigd tot een superoplossing voor alle biologisch leven in Nederland. Neen, dan zouden ze beter een voorbeeld nemen aan de HSL en de Betuweroute, die zijn er gewoon gekomen en liggen er. Geen trein te bekennen maar dat doet er niet toe.

Het zou kunnen zijn dat Nederland in 2040 3,5 miljoen inwoners meer heeft, maar het kunnen er ook 0,4 miljoen minder zijn dan er nu zijn. Die extremen in ontwikkeling vormen twee van de vier scenario's die onze planbureaus hebben opgesteld voor de lange termijn. Toen die cijfers gepubliceerd werden heeft VROM/DGR onderzocht wat dat betekent voor het ruimtelijk beleid. Hoe robuust is ons Nota Ruimte-beleid en wat zullen we op termijn moeten bijstellen? In november 2007 heeft minister Cramer namens het kabinet daarover een brief aan de Kamer geschreven en uitvoerig uit de doeken gedaan dat er zes ruimtelijke opgaven zijn die de meeste aandacht verdienen.
Ze zijn daarom inmiddels ook uitgewerkt in de strategische kennisagenda van VROM/DGR. Simpel samengevat betreft het vraagtekens rond de haalbaarheid van ambities om steden sterk te verdichten, en de andere kant van de medaille: wildgroei aan de stadsranden. Landschap en natuur zitten in de knel. En hoe optimaliseren we samenhang in groei van mainports en achterlandverbindingen? In elk scenario zitten elementen van (demografische) krimp, maar als we onzeker zijn waar en wanneer krimp optreedt, wat is dan de juiste (investerings)strategie? Bovenal is adaptatie aan klimaatverandering natuurlijk een cruciaal aandachtspunt.
Om deze opgaven goed op het netvlies te houden nu we op tal van fronten aan nieuw beleid en aan nieuwe visies werken, heeft Tom Maas (VROM/NRO) ze, samen met kerncijfers van de scenario's, bijeen gebracht in een handzaam boekje. In zestien pagina’s is men bij de les. Of kun je anderen bij de les houden.
Het boekje (op A5-formaat) is in beperkte oplage gedrukt. Informatie bij Tom Maas.

Dit jaar is Utrecht aan de beurt om De Uitdaging te organiseren. De gemeente Utrecht nodigt jonge ambtenaren van de G4, het rijk en de provincies uit voor: De Uitdaging: Een 'jonge' visie op de Randstad; See you in 2040!
Een en ander zal zich afspelen op donderdag 22 januari 2009 in het Louis Hartlooper Complex te Utrecht.
De Uitdaging was eerder gepland op 20 november. Ondanks vele enthousiaste reacties en aanmeldingen was er een te grote groep jonge ambtenaren die 20 november niet aanwezig kon zijn. Naast het centrale thema, de Randstad, gaat het juist om ontmoeting en samenwerking. Om te zorgen dat we de uitdaging echt met elkaar aan kunnen gaan, met jonge collega's van diverse organisaties, is besloten De Uitdaging te verzetten. De nieuwe datum is 22 januari 2009.
De Uitdaging is een jongeren-denktank die met een frisse blik kijkt naar vernieuwende samenwerkingsvormen. De bijeenkomsten worden steeds door een G4-gemeente of het rijk georganiseerd. Samen brainstormen we over actuele beleidsthema's. Elkaar leren kennen, samenwerken en van elkaar leren staat centraal. Na Rotterdam (2006), Amsterdam (2007) en Den Haag (2008) is het nu tijd dat Utrecht De Uitdaging aangaat met als thema de Randstadvisie 2040. Is deze Uitdaging iets voor jou, schrijf je dan hier in, zegt de officiële uitnodiging. Let hier op de Jij vorm, de U’s worden niet uitgenodigd.
Voor vragen over het programma of de inschrijving kunt u contact opnemen, euh sorry, kun jij contact opnemen met het secretariaat van de afdeling Bestuurlijke, Internationale en Subsidiezaken van de gemeente Utrecht via telefoon 030 286 1076 of via e-mail deuitdaging@utrecht.nl.

Vijfhonderd jaar nadat Erasmus met de Lof der Zotheid een van de invloedrijkste boeken uit de geschiedenis schreef, presenteert Museum Boijmans Van Beuningen een grootschalige Erasmustentoonstelling. Het Louvre heeft bij hoge uitzondering het sublieme portret van Hans Holbein de Jonge uitgeleend. Uit New York, Londen, Madrid en andere wereldsteden komen kunstwerken die voor het eerst in Nederland te zien zijn. De schilderijen, tekeningen, prenten en objecten maken het gedachtegoed van Erasmus inzichtelijk en tonen zijn invloed op de kunst en de maatschappij.
Desiderius Erasmus Roterodamus (1466-1536) was tijdens zijn leven al een beroemdheid in heel Europa. Deze tentoonstelling brengt portretten bijeen van Erasmus door de beste kunstenaars van zijn tijd: Quinten Massys, Hans Holbein de Jonge en Albrecht Dürer. Brieven en geschriften bewijzen dat Erasmus nauwkeurig de regie behield over de wijze waarop hij werd afgebeeld. Ook besteedt de tentoonstelling aandacht aan onderwerpen die hem na aan het hart lagen: geleerdheid en opvoeding, oorlog en vrede, kerk en kunst.
De tentoonstelling markeert de vijfhonderdste verjaardag van de Lof der Zotheid, het boek waarin Erasmus in 1509 allerlei menselijke dwaasheden aan de kaak stelde en dat door de eeuwen heen een bestseller is gebleven. Deze tekst had grote invloed, ook op schilders die nieuwe onderwerpen aan de orde stelden: vrekken, oplichters en narren in allerlei gedaanten. Deze vernieuwende genreschilderkunst komt ruim aan bod in de tentoonstelling, bijvoorbeeld met de Geldwisselaar en zijn vrouw van Quinten Massys. Dit schilderij is nu voor het eerst in Nederland te zien.
Museum Booymans Van Beuningen in Rotterdam, tot 8 februari 2009. Zie verder op www.boijmans.nl. Op de foto een beeld van de grote humanist in het Erasmushuis te Anderlecht, Brussel.

En dan nu iets van een heel andere orde. De gereformeerde, uit Rotterdam afkomstige, Wilhelm Richters kocht in 1902 een slijterij en een distilleerderij in het hartje van het oude Den Haag.
Toen hij in 1942 overleed bezat Wilhelm Richters in totaal 25 slijterijen, waarvan 21 in Den Haag en omstreken en 4 in Amsterdam. De vijf zonen van Wilhelm Richters die het bedrijf nadien onder hun hoede hadden, wisten deze slijterijketen nog verder uit te breiden. Toen de zonen het bedrijf in 1975 verkochten omvatte het bedrijf in totaal 32 slijterijen, een distilleerderij en een wijnpakhuis. Via een aantal transacties is de Richters-slijterijketen uiteindelijk opgegaan in de Gall & Gall-keten.
De persoon en het bedrijf Wilhelm Richters zijn het onderwerp van een tentoonstelling in het Likeur & Fris Museum. Aanleiding voor de tentoonstelling is de verwerving door het museum van een grote collectie objecten die betrekking hebben op Richters. Deze collectie omvat emballagematerialen, machines en gereedschappen, memorabilia, foto- en plakboeken. Pronkstukken uit deze collectie zijn twee olieverfportretten van Wilhelm Richters en zijn echtgenote door de bekende schilder Marius Richters (1878-1955), een bronzen buste van Wilhelm Richters door beeldhouwer Pieter Biesiot (1890-1980) en een heel bijzonder fotoboek met een bedrijfsreportage door fotograaf E.H. Visser van Weeren (1886-1959).
De tentoonstelling ‘Rondom Richters’ is tot 29 maart 2009 te bezichtigen in het Likeur & Fris Fris Museum  aan de Varkensmark 22 in Hilvarenbeek. Het museum is in deze periode alleen op zaterdag en zondag van 13.00 tot 17.00 uur geopend. Meer details op www.likeur-frismuseum.org. Cultuur is cultuur tenslotte, nat of droog.

Muziekrecensenten hebben het Koninklijk Concertgebouworkest uitgeroepen tot het beste orkest ter wereld. Het gezelschap uit Amsterdam staat op de eerste plaats van een lijst met de beste twintig orkesten die het Britse klassieke muziekblad Gramophone bekendmaakte.
Het tijdschrift vroeg voor de ranglijst zijn oordeel aan gerenommeerde muziekrecensenten overal ter wereld. Het Concertgebouworkest is het enige Nederlandse orkest dat op de lijst voorkomt. Het Berliner Philharmoniker staat op de tweede plaats, het Wiener Philharmoniker bezet de derde plek. De opsomming bevat maar liefst zeven orkesten uit de Verenigde Staten.
Het gezelschap, met als huidig chef-dirigent Maris Jansons, heeft recent een forse subsidieverhoging gekregen.

Er is een uitgave verschenen van de Rijksdienst Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten in samenwerking met het landschapsarchitectuurbureau SB4 over villatuinen in Nederland gedurende 1900 tot 1940.
Vanaf het einde van de negentiende eeuw raakte de villa in zwang als woonvorm voor vermogende burgers. Als vanzelfsprekend onderdeel hoorde daar een goed ingerichte tuin bij. Villatuinen uit de periode van 1900 tot 1940 kwamen vaak onder architectuur tot stand. Soms was het de architect van de villa, die zich aan het tuinontwerp waagde. Vaak echter werkte hij samen met een gespecialiseerde tuinarchitect, die in zijn ontwerp aansluiting zocht bij het huis. Daarnaast zijn er ook vele fraaie villatuinen tot stand gekomen door de inspanningen van een hovenier of eigenaar.
Evenals in de architectuur en stedenbouw van de eerste helft van de twintigste eeuw waren villatuinen onderwerp van theoretische beschouwingen en van discussies over stijlopvattingen. Zodoende werden nieuwe vormen en stijlen ontwikkeld die al snel ook op grote schaal werden overgenomen en gekopieerd.
Zestig tot honderd jaar later is er veel veranderd en zijn veel tuinen onherkenbaar geworden of verdwenen. Gelukkig is er een aantal tuinen overgebleven waarvan de aanleg en de beplanting nauw overeenkomen met de oorspronkelijke opzet en bedoelingen.
Dit boek brengt de opvattingen, achtergronden, stijlen, fenomenen en karakteristieke elementen van de begin 20e-eeuwse villatuinen in beeld. Tegelijk vormt het een eerste stap naar het stellen van een meer objectieve waarde van de weinige villatuinen die goed bewaard zijn gebleven en daarmee tevens een stap naar een verbeterde bescherming door overheid en particulieren van dit bedreigde ‘groene erfgoed’.
Het boek telt 156 pagina’s in full colour kost € 19,50 en is te bestellen via deze website.