Klik hier voor een
gratis abonnement op Golflengte.
Klik hier voor voorgaande edities.
 
Klik hier om deze editie van Golflengte door te zenden naar vrienden of collega's, zodat ook zij zich kunnen aanmelden voor een gratis abonnement.
Golflengte week 50, 2008
Omslaan van de bladzijde
Maken en laten
Het Gekwetste Gewest
Waardevol bos in kaart
Venetië
Ideeënprijsvraag Fietsvriendelijke wijk
Nederland later

Omslaan van de bladzijde

Nog maar een paar nachtjes slapen en het is Kerstmis. Hebt u al plannen? Familie? Vakantie? Sneeuwpret? Goed boek? Rust? Kruiswoordraadsels? Snoepgoed? Champagne? Kerststol? Verlangt u naar de mistletoe in de kamer om eronder te kunnen kussen? Kijkt u al uit naar de komst van de Drie Koningen die wat bescheiden wijsheid zullen brengen? Branden de kaarsen al in huis? Staat de kerstmuziek op? Houdt u er niet van? Zegt het u niet zoveel?
Wat het ook zij, Kerstmis is als het omslaan van de bladzijde. De tijd is vergaan en komt niet weer, tenzij we een film over ons eigen leven zouden maken. Hetgeen goed mogelijk is, maar wie zou er komen kijken? Alleen diegene die wij kennen maar die hebben het zelf al meegemaakt want die spelen er een bijrol in. Die komen niet meer kijken en de rest van de mensen is niet geïnteresseerd. Hoe zou u zelf zijn als er plots 5,5 miljard films werden gemaakt en uitgebracht, de ene nog boeiender dan de andere, de derde nog ongelofelijker dan de vierde.
We moeten het dan maar doen met een klein knipoogje naar onszelf, een oogwenkje, want dat is wat we zijn in de loop van de geschiedenis. De tijd nodig voor een ogenblik.

Maken en laten

Zonder meer kan gesteld worden dat Pieter Buys (1923) de nestor is van de Nederlandse tuinarchitectuur. Sinds de oprichting van zijn bureau in 1949 is hij onafgebroken aan het werk geweest als ontwerper van de buitenruimte. Groot of klein en groots in eenvoud. Mooie ruimtes, smaakvolle beplantingen. In de tuin intiem, in de openbare ruimte functioneel. Dat doet hij tot op de dag van vandaag, al is hij 85.
Zijn stelling: „In de landschapsarchitectuur kijkt men vanuit het landschap naar het huis, in de tuinarchitectuur kijkt men vanuit het huis naar het landschap”, klinkt zo simpel en triviaal maar er steekt zoveel wijsheid in.
En dan is nu het boek over zijn werk, of een selectie daarvan, zojuist verschenen bij uitgeverij NAi (Prijs 45 euro, ISBN 978-90-5662-657-0). Al kijkende ziet de lezer de invloed van de Deense tuin- en landschapsarchitectuur waar Pieter Buys aanvankelijk ging studeren en werken. Ook de invloed van de Bossche school is opvallend goed te zien, daar is Pieter Buys altijd een groot bewonderaar van geweest en kan hij uren over vertellen. De teksten in het boek zijn van Marinke Steenhuis en waarschijnlijk zeer boeiend, maar dat lezen we straks wel met de kerstdagen, nu is er alleen aandacht voor de vele ontwerptekeningen die een breed zicht geven op Buys’ werk. De tekeningen zijn zo sprekend, in een eigen aparte stijl gemaakt. Zo uitdrukkingsvol, dat men als het ware door tuin of plantsoen of park kan lopen en de ruimte die hij er heeft gemaakt vanaf papier kan ervaren. Ja, daar links, een mooi hoekje en ginder achterin staat de stenen waterbak die in geen enkel ontwerp wordt vergeten. Verplichte stof voor iedere student tuin- en landschapsarchitectuur.
De vraag waarom nu toch pas een boek over het oeuvre van deze belangrijke architect verschijnt hoeft gelukkig niet meer te worden beantwoord want het boek is er. Meer details op de website. Op de foto de meester met koffie in zijn atelier.

Het Gekwetste Gewest

Momenteel is de wederopbouwarchitectuur in de Westhoek sterk in transformatie. Het patrimonium is ruim tachtig jaar oud en moet worden aangepast aan nieuwe comforteisen. Om dit op de juiste wijze te doen die het unieke beeldbepalende karakter van de streek niet fnuikt, is er behoefte aan documentatie over de architectuur die na WO I het landschap en de stads- en dorpkernen in de Westhoek tekende.
Die informatie is op diverse plekken te vinden, zoals in archieven van architecten en aannemers, in de archieven van de bevoegde diensten voor de wederopbouw, maar ook in de gemeentelijke archiefdiensten. De Westhoekgemeenten bewaren heel wat cruciaal archiefmateriaal dat de wederopbouw documenteert. Deze archieven zijn evenwel niet geïnventariseerd en slechts op summiere wijze ontsloten. 'Het Gekwetste Gewest' onderzocht hoe dit kan worden verbeterd. Het resultaat van het archiefonderzoek is de website www.wederopbouw.be, die reproducties bevat van 154 stukken die veelvoorkomend zijn in een gemeentelijk wederopbouwarchief. De stukken zijn op diverse manieren doorzoekbaar: via de betrokken actoren, via de wetgeving over de wederopbouw, via een archiefschema en via een lijst van de gereproduceerde stukken zelf.
Een uitermate boeiende website die u misschien ook op andere ideeën kan brengen en zeker inspirerend werkt.

Waardevol bos in kaart

Vooral in de Amazone, equatoriaal Afrika en Zuidoost-Azië liggen zeer waardevolle soortenrijke bosgebieden waarin ook nog veel koolstof is opgeslagen. Dat blijkt uit de demonstratie-atlas `Carbon and biodiversity` die VN milieuorganisatie UNEP afgelopen weekend heeft gepubliceerd. Dat gebeurde op een VN-conferentie in het Poolse Poznan waar lidstaten onderhandelden over de oprichting van een fonds dat landen moet gaan compenseren voor het laten staan van bossen. In bossen ligt koolstof opgeslagen dat uit CO2 in de lucht is opgenomen. Als bos wordt gekapt of verbrandt, komt dit broeikasgas deels weer vrij in de atmosfeer. U kunt alles lezen op de website van de Verenigde naties.

Venetië

In het Fondation Beyerler in Basel loopt een tentoonstelling met als titel ‘Venetië’. Honderdvijftig werken van Turner, Guardi, Canaletto, Wistler, Manet, Monet, Renoir, Redon en Signac. Je zou voor minder dood gaan. In dit geval moeten we blijven leven want we moeten daar heen. Natuurlijk moeten we daarheen. Het kan nog tot 25 januari 2009. Venetië is een mythe. Een cultuuroord voor schilders en fotografen, althans in de 19de en 20ste eeuw.
Licht, veel licht, water, reflecties, meer licht, genuanceerde kleuren, fijnzinnig en brokante ornamenten. Venetië, een epoque. Een geheim, een raadsel.
Als ik zo’n bui heb ga ik de hele avond foto’s kijken die nog allemaal opgeslagen en onbewerkt in de computer zitten. Vorige zomer daar urenlang rondgezworven. Onvergetelijk. Ik kan er weemoedig over worden en lees dan maar wat Proust of Rilke, de woorden waarmee zij de fabelachtige stad hebben beschreven. Ah quelle tristesse.
Zou het te doen zijn, burgemeester van Venetië worden?

Ideeënprijsvraag Fietsvriendelijke wijk

De fiets stijgt nog steeds in populariteit. Met zijn allen, jong, oud, rijk, arm, trendy en klassiek trappen we jaarlijks bijna 15 miljard kilometers weg. Door de olieprijzen en de trend om gezond te leven zal dat aantal alleen maar toenemen. De inrichting van oude en nieuwe wijken is nu echter vooral op doorstroming en parkeren van het autoverkeer gericht en dat moet dus anders.
De Fietsersbond roept professionals en studenten op een wijk te ontwerpen waarin de fietser én de fiets centraal staan. Het ontwerp wordt gebaseerd op één van de veertig door de ontwerper zelf te kiezen Vogelaarwijken (waar kennen we die naam toch van?). In deze wijken bewegen de bewoners nu relatief weinig. De Fietsersbond is bij de herstructurering van een aantal wijken betrokken en is op zoek naar goede ideeën. De wijk wordt herontworpen tot een fietsvriendelijke buurt. Autogebruik en parkeergelegenheid worden realistisch betrokken.
Er zijn twee categorieën deelnemers:

Vakwereld met betrekking tot de inrichting van de Openbare Ruimte (architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, planologen, adviseurs infrastructuur en interdisciplinair gecombineerde teams)
Studenten (architectuur, stedenbouw, landschapsarchitectuur, planologie en interdisciplinair gecombineerde teams)

Doe mee en wordt wereldberoemd, lees verder op www.fietsersbond.net.

Nederland later

Nederland is een dichtbevolkt en dichtbebouwd land, ook in vergelijking tot de andere landen van de Europese Unie. Op een relatief klein oppervlak biedt het ruimte aan tal van concurrerende functies, zoals wonen, werken, mobiliteit, recreatie en natuur. Zelfs het Nederlands Continentaal Plat kent een intensief gebruik, met overlappende ruimteclaims.
Om die verschillende ruimteclaims te kunnen accommoderen, hebben Nederlanders door de eeuwen heen polders drooggelegd en woeste gronden ontgonnen om het aantal hectaren bruikbaar areaal uit te breiden. Daarmee is in Nederland veel bruikbaar areaal bijgekomen. Daar tegenover staat dat we de laatste jaren worden geconfronteerd met juist een beperking van het voor bebouwing beschikbare areaal. Denk bijvoorbeeld aan de Vogel- en Habitatrichtlijnen of de Kaderrichtlijn Water die door de Europese Unie worden opgelegd.
Bijna éénderde van de ruimte in Nederland is de afgelopen eeuw  van gebruiksvorm veranderd. Van de beschikbare ruimte, neemt de landbouwsector  nog steeds verreweg het grootste deel in beslag. Wel is dit landbouwareaal de afgelopen decennia in omvang enigszins afgenomen. Vooral  de functies wonen en werken hebben terrein gewonnen op landbouw. De ontwikkeling van de Nederlandse ruimte wordt zo vooral gekenmerkt door een explosieve uitbreiding van het bebouwde gebied
Als men de natuur- en landschapswaarden in de Randstad zoveel mogelijk wil ontzien, en de ruimtedruk bovendien hoog uitvalt, dan is de ruimte in de Randstad te beperkt. Op www.nederlandlater.tv  vindt u een interview met Hamit Harakus, wethouder Wonen en Ruimtelijke Ordening in Rotterdam. Hij pleit voor een gebiedsmanager om de verrommeling tegen te gaan. Marianne Kuijpers-Linde, directeur van Geodan Next, vindt dat een eenzijdig perspectief. Kijk op Nederlandlater en discussieer mee. Op deze interactieve website wil het Planbureau voor de Leefomgeving een forum bieden voor een maatschappelijke discussie over een duurzame langetermijnontwikkeling van Nederland. Prominente Nederlanders op het gebied van ruimtelijke ordening plaatsten al hun bijdrage over thema’s als waterveiligheid, natuur, landschap en mobiliteit.

© 2008   Copyright Michel Lafaille, Tiel - Alle rechten voorbehouden  
Colofon   Golflengte is een tweewekelijkse uitgave van Michel Lafaille, met eigen redactie en fotografie. Technische verzorging door Evert van Engelenhoven.
U kunt zich gratis abonneren (of uw e-mailadres wijzigen) door hier te klikken.
Dit bericht is verzonden aan [email]